Abstrakty wykładów

„Zabawa i płynna rzeczywistość – 47 lat po.”

dr n. med. Cezary Żechowski

W 1971 r. ukazała się klasyczna publikacja Donalda W. Winnicotta pt. „Zabawa i rzeczywistość”. Autor opisał w niej znaczenie doświadczania iluzji na różnych etapach życia człowieka. Wykazywał, że iluzja przeżywana w trakcie zabawy jest aktem spontanicznym, kreatywnym i może zapoczątkowywać uczestniczenie jednostki w kulturze.

W swoim wystąpieniu chciałbym zastanowić się nad aktualnym doświadczaniem przez dzieci i młodzież przestrzeni potencjalnej, iluzji i zabawy . Wielu autorów zauważa, że wraz z coraz wyższymi wymaganiami współczesnej cywilizacji stopniowo zanika doświadczenie spontanicznej zabawy i kreatywnego aktu twórczego. Miejsce zabawy zajmuje coraz bardziej wymagająca edukacji szkolna. Z drugiej strony w miejsce braku zabawy pojawia się zwiększone zapotrzebowanie na stymulację poprzez poszukiwanie intensywnych doznań w realności lub w świecie wirtualnym. Konsekwencje tych zjawisk dla rozwoju dziecka i adolescenta, jak i przemian społecznych, będą głównym tematem mojego referatu.

Cezary Żechowskidr n. med., psychoterapeuta psychoanalityczny, superwizor, psychiatra dzieci i młodzieży, do 2010 r. adiunkt w Klinice Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytutu Psychiatrii i Neurologii, od 2012 kieruje Katedrą Psychologii Klinicznej Instytutu Psychologii WFCh UKSW. Autor ok. 100 publikacji z zakresu psychoterapii, teorii przywiązania, psychiatrii dzieci i młodzieży, współredaktor książki „Od neurobiologii do psychoterapii”, współzałożyciel Instytutu Badań nad Więzią i Relacjami Społecznymi; Krakowskiego Seminarium „Psychoanaliza, Neurobiologia, Kultura”; Naukowego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej;
kurator cyklu wykładów i dyskusji „Zapomniane w baśni” w Laboratorium Dramatu i Teatrze Dramatycznym, członek Instytutu Psychoanalizy i Psychoterapii, Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej, Międzynarodowego Towarzystwa Neuropsychoanalizy, Międzynarodowego Towarzystwa Psychoanalizy Rodzin i Par.


„Zmieniająca się młodzież (?) w zmieniającym się świecie – szkice o wpływie kontekstu na okres adolescencji”

dr n. med. Krzysztof Szwajca
Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Katedry Psychiatrii UJ CM

Żyjemy w dynamicznie, wielokierunkowo zmieniającym się świecie. Zmiany kulturowe, socjologiczne, technologiczne, zmieniające się paradygmaty myślenia       i postęp nauki wpływają na życie wszystkich, ale być może szczególnie mocno na dzieci i młodzież. Zmieniają się rodziny, model rodzicielstwa, sposoby wychowywania i wywierania wpływu na nastolatka, mapa zagrożeń (w XIX wieku niebezpieczne były powieści i masturbacja, teraz – gry internetowe), rodzinne powinności i lojalności, systemy szkolne, poziom ingerencji/wsparcia państwa i systemów publicznych, sposoby spędzania czasu itd. Zmienia się „wszystko”, ale może i nic się nie zmienia. Jest bardzo prawdopodobne, że młodzież jest  w kolejnych pokoleniach taka sama, ma takie same potrzeby i właściwości. Adolescenci pragną być tacy sami jak ważni dla nich dorośli. Poszukują miłości, znaczenia, bliskości, ważnych relacji, ochrony przez dorosłych, wolności, szacunku, bycia docenionym i poczucia mistrzostwa. A ich rodzice i inni dorośli, od pokoleń narzekają, na ich złe maniery, porywczość i buntowniczość. Jak ks. Władysław Chodkowski, który podczas kazania w poznańskiej katedrze mówił: Powszechnie bije dziś w oczy niesforność młodzieży, szydzenie z napomknień, klątwy, nieludzkość i brak miłosierdzia dla ubogich, hardość i upór krnąbrny, bezwstyd na ulicach i  w miejscach publicznych….”. A były to słowa z 1880r. Wystąpienie będzie próbą namysłu nad zależnością adolescencji od zmieniających się kontekstów.

Doktor nauk medycznych Krzysztof Szwajca, specjalista psychiatra, psychoterapeuta i superwizor SNPiTR Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, specjalista terapii środowiskowej PTP, pracownik  naukowy Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży UJ CM. Jest współautorem i autorem około 50 publikacji naukowych. Uczeń prof. Marii Orwid i członek założonego i kierowanego przez Nią zespołu pracującego z przewlekłą traumą wojenną. Przewodniczący Zarządu Krakowskiej Fundacji Psychoterapii i Rozwoju „Dom Terapii”, kierował kilkoma ośrodkami psychoterapeutycznymi. Prowadzi kilkanaście grup superwizyjnych i superwizje indywidualne. Zainteresowania naukowe: terapia traumy, psychoterapia dzieci, młodzieży oraz rodzin, psychoterapia środowiskowa.


„Rodzinna grupa – o użyteczności klinicznej pewnych obserwacji.”

mgr Ewa Bąk
Instytut Analizy Grupowej Rasztów

W oparciu o materiał kliniczny dotyczący pracy z nastolatkami i ich rodzinami opiszę trzy zaobserwowane „sytuacje”. Obserwacje pochodzą z pracy terapeutycznej i superwizyjnej prowadzonej przeze mnie w przeciągu ostatnich 5 lat i zwróciły moją uwagę ze względu na ich powtarzalność. Z obserwacji tych wyniknęły pewne rozważania teoretyczne i rozwiązania praktyczne, którymi będę chciała się podzielić w tym wystąpieniu. Te trzy „sytuacje” roboczo nazwałam: „rodzinna grupa„, „para i dziecko”, „rodzice rodziców – rodzice dzieci”. Wszystkie z tych „sytuacji”, w praktyce klinicznej, kazały wyjść poza tradycyjne sposoby myślenia i rozumienia rodziny.

Ewa Bąkabsolwentka Wydziału Psychologii UW, podyplomowych studiów z filozofii XX wieku i socjologii Collegium Civitas i ISP PAN, analityk grupowy, psychoterapeuta, superwizor Instytutu Analizy Grupowej Rasztów, psychoterapeuta psychoanalityczny, superwizor ISPHS, współzałożycielka Instytutu Badań nad Więzią i Relacjami Społecznymi KLINIKA.
W pracy klinicznej z dziećmi, adolescentami i dorosłymi łączy osiągnięcia psychoanalizy ze współczesnym rozumieniem człowieka i zjawisk społecznych.


Grupa terapeutyczna dla młodzieży – ogniwo przywracające do relacji ,,twarzą w twarz”.
mgr Anna Zegarek

Od kilkunastu lat prowadzę grupy terapeutyczne dla młodzieży, od kilku wzorowane na Grupach Otwarcia w Laboratorium Psychoedukacji, Intensywne Wakacyjne( Feryjne), Grupy Interpersonalne dla Młodzieży. Chciałabym podzielić się z Państwem klinicznym doświadczeniem pracy z grupami młodzieżowymi. Opowiem jakimi  problemami chce  zajmować się młodzież, czego się obawia, jakie warunki stworzone przez terapeutów tworzą bezpieczną bazę, miejsce do patrzenia, przyglądania się sobie i innym.

Anna ZegarekAbsolwentka Wydziału Psychologii UW. Ukończyła w Laboratorium Psychoedukacji  Studium Psychoterapii, Terapii Rodzin i Studium  Terapii Grupowej. Członek   Zespołu Laboratorium Psychoedukacji, pracuje w Ośrodku Terapii Dzieci i Młodzieży Regeneracja.

 Ma Certyfikat Europejskiego Stowarzyszenia Psychoterapii.

Dwudziesto pięcioletnie  doświadczenie pracy z młodzieżą zdobywała  pracując w Szkole Podstawowej, Gimnazjum, Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 1, obecnie Ośrodku Regeneracja.


„Znaczenie wsparcia dla psychoterapeutów pacjentów-adolescentów w placówkach”

mgr Joanna Skowrońska
Instytut Analizy Grupowej Rasztów

 W placówkach dedykowanych pomocy psychoterapeutycznej dla młodzieży nieświadome procesy między-grupowe związane z charakterem przeniesienia adolescentów i towarzyszącego im przeciwprzeniesienia sprzyjają tworzeniu się specyficznej kultury i systemu obron społecznych.  Nieuświadomione – obniżają skuteczność tej pomocy, poddane refleksji -pozwalają pracownikom na terapeutyczne spożytkowanie pełnego zakresu  interakcji i emocjonalnych reakcji.

W swoim wystąpieniu opiszę, z perspektywy superwizora, przestrzeń psychiczną jaka powstaje pomiędzy podgrupami zaangażowanych w psychoterapię czy pomoc psychologiczną: pacjentami, ich rodzinami, podgrupami profesjonalistów.  Zaproponuję model pracy z zespołami terapeutów, który sprzyjając otwartej komunikacji otwiera swobodę myślenia, zwiększa refleksyjność a tym samych przyczynia się do większej skuteczności placówek terapeutycznych.

Jestem treningowym analitykiem grupowym i superwizorem oraz członkiem Zespołu Szkolącego Instytutu Analizy Grupowej „Rasztów” a także Certyfikowanym Psychoterapeutą Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Ukończyłam szkolenie w systemowo – psychodynamicznym podejściu do pracy z organizacjami oraz szkolenie dla superwizorów: Using Group as a Medium of Superwision w Instytucie Analizy Grupowej w Londynie.

Prowadzę małe terapeutyczne grupy analityczne i psychoanalitycznie zorientowaną psychoterapię indywidualną oraz terapię małżeńską. Jestem konsultantem organizacji, specjalizuje się w prowadzeniu długoterminowych grup wspomagających pracę zespołów ośrodków i oddziałów terapeutycznych.

Interesuję się czynnikami kształtującymi relacje pomiędzy ludźmi i możliwościami zastosowania małych grup analitycznych w różnych kontekstach społecznych.

Napisałam rozdziały poświęcone psychoterapii grupowo-analitycznej w: Koncepcja przywiązania, od teorii do praktyki klinicznej, pod redakcją  B. Józefik  i G. Iniewicza (WUJ 2008), Psychoterapia analityczna, Formy Grupowe, pod redakcją dr. J. Pawlika (ENETEIA 2009), Psychoterapia Pogranicza, pod redakcją prof L. Grzesiuk (ENETEIA 2011) oraz w Siblings, Envy and Rivalry, Coexistence and Concern, (Karnac 2014).

Jestem członkiem Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Instytutu Analizy Grupowej „Rasztów”, Group Analytic Society International i EGATIN.